Gece Otobüsü ile Seyahat Ederken Uyku Nasıl Tutulur

İlk gece otobüsü yolculuğumu hâlâ hatırlıyorum: Ankara'dan Antalya'ya, koltuk numarası 42, tekerleğin tam üstü. Sabah indiğimde boynum tutulmuş, gözlerim şişmiş, o günü otelin lobisinde uyuklayarak geçirmiştim. O günden bu yana onlarca gece yolculuğu yaptım ve şunu öğrendim: gece otobüsünde uyumak yetenek değil, hazırlık işi. Doğru koltuk, doğru birkaç malzeme ve birkaç basit alışkanlıkla otobüste altı saat uyuyup sabah rotanıza yürüyerek başlayabiliyorsunuz. Aşağıda kendi denemelerimden süzülen, işe yarayanları anlatıyorum.

Bunun bütçeli seyahat açısından da bir anlamı var: gece otobüsü hem yol hem konaklama demek. Bir gece uyku parasından tasarruf etmek, uygun fiyatlı konaklama arayışına ek bir esneklik kazandırıyor. Ama bu ancak gerçekten uyuyabilirseniz kâr; yoksa ertesi günü çöp etmiş olursunuz.

Yolculuk Öncesi Hazırlık: Uyku Aslında Otogarda Başlıyor

Otobüse bindikten sonra yapabileceğiniz şeyler sınırlı. Ben işin yüzde yetmişinin bilet alırken ve çantayı toplarken halledildiğini düşünüyorum.

Koltuk Seçimi: Numara Rastgele Değil

Otobüs firmalarının çevrimiçi koltuk planlarını artık dikkatle inceliyorum. Kendi kuralım şöyle:

• Ön aks ile arka aks arası, tercihen ortanın biraz önü. Burada sallanma en az, virajlarda savrulma en yumuşak.
• Arka sıralardan uzak dur. Tuvalet kokusu, motor sesi ve zıplama orada birleşiyor.
• Pencere kenarı. Başımı yaslayacak bir yüzey olması, koridor tarafında geçen insanların dirseğine maruz kalmamak uykuyu ciddi biçimde uzatıyor.
• Tekerlek üstü ve kapı hizası koltuklardan kaçın. Mola yerlerinde kapı her açıldığında soğuk hava ve ışık doğrudan üstünüze geliyor.

Tek başıma seyahat ediyorsam ve iki kişilik sıranın yanı boş kalabilecekse, hafta ortası ya da geç saatli seferleri seçiyorum; doluluk düştükçe yan koltuğun boş kalma ihtimali artıyor. Yan koltuk boşsa gece otobüsü uyku kalitesi neredeyse ikiye katlanıyor.

Çantada Mutlaka Bulunanlar

Yıllar içinde listem şuna indi ve hepsi el çantasında, bagajda değil:

Kıyafet konusunda kuralım: bel lastikli, sıkmayan pantolon ve katmanlı üst. Kot pantolonla bir kez denedim, bir daha yapmadım. Sırt çantası seçimi de burada devreye giriyor; küçük bir gövde çantası hem ayak altında yer kaplamıyor hem de kucakta yastık görevi görüyor.

O Günün Ritmini Ayarlamak

Yolculuk gününde öğleden sonra kahve içmiyorum. Akşam yemeğini ağır tutmuyorum; tam tok bindiğimde mide rahatsızlığı yüzünden dönüp duruyorum. Bindikten sonra da bol su içmiyorum, çünkü gece üç kere tuvalet için uyanmak uykuyu paramparça ediyor. Mümkünse o gün biraz yorulmaya çalışıyorum: şehirde yürüyüş, birkaç saat gezinti. Yorgun bir beden otobüste çok daha kolay teslim oluyor.

Otobüste: Uykuyu Kovalamak Yerine Ortam Kurmak

Otobüse bindiğim andan itibaren amacım "uyumak" değil, "uyunabilir bir ortam kurmak". Uykuyu zorlamak beni hep uyanık tutuyor.

İlk On Dakikada Yerleşim Düzeni

Oturur oturmaz her şeyi yerleştiriyorum: polar sırtta, çorap ayakta, su şişesi cepte, telefon şarjda, çanta ayak altında. Koltuğu şoför çıkışa geçtikten sonra, arkamdakine bir kelime söyleyerek yatırıyorum. Havalandırma deliğini kapatıyorum; üzerime doğrudan hava akımı gelirse boynum tutuluyor. Ayaklarımı çantanın üzerine koyarak biraz yükseltmek, dizlerin bükülü kalmasını sağlıyor ve bu pozisyon bana yatakta yan yatmaya en yakın hissi veriyor.

Pozisyon ve Küçük Numaralar

• Boyun yastığını arkaya değil, öne çevirip çene altına alıyorum; baş öne düşmesin diye.
• Pencere tarafına katlanmış poları sıkıştırıp yanağımı ona yaslıyorum; cam soğuk ve titreşimli.
• Emniyet kemerini gevşekçe de olsa bağlı tutuyorum. Hem güvenlik hem de gövdeyi sabitleyip savrulmayı azalttığı için uyku bölünmüyor.
• Telefonu uçak moduna alıp ekranı kaldırıyorum. Ekran ışığı gece otobüsünde uykuyu en çok kaçıran şey.

Molalar ve Yarım Uyanmalar

Gece iki mola oluyor genelde. Ben ilkine iniyorum, ikincisine inmiyorum. İnerken göz maskesini alnımda bırakıp, dönünce hemen aynı düzene geçmek işe yarıyor; beden "burası uyku yeri" diye kodluyor. Mola ışığında parlak ekranlara bakmamaya çalışıyorum. Uyanıp da tekrar dalamazsam paniklemiyorum; gözler kapalı, hareketsiz